MKBidee – Kenniscentrum op Afstand

Het Idee

Kenniscentrum op Afstand (KoA)

Aanleiding, probleem en oplossing

Het Klimaatakkoord geeft aan dat -om de klimaatdoelen van 2030 te halen – het tempo van de verduurzaming van bestaande woningen moet worden opgevoerd tot meer dan 50.000 per jaar in 2021, en vóór 2030 moeten dit er al 200.000 per jaar zijn (Klimaatakkoord, 2019). Als stimuleringsmaatregel wordt o.a. genoemd het bijeenbrengen van vraag en aanbod. Het is moeilijk de technische en economische haalbaarheid van duurzame maatregelen vast te stellen. Dit geldt zowel voor de huiseigenaar als betrokken MKB installatiebedrijven.

Voor MKB installatiebedrijven is het niet rendabel om een uitgebreide analyse te maken van een woning. Hiervoor is hoog opgeleid en ervaren personeel nodig. Bij uitvoering kiezen veel MKB installatiebedrijven meestal voor vervanging van de huidige apparaten (bijv. een CV ketel) door een nieuwe. Gedetailleerde kennis van nieuwe apparaten ontbreekt, en er is geen tijd voor om- en bijscholing van het personeel.

Het probleem is dat er onvoldoende menskracht beschikbaar is om de opties voor verduurzaming van bestaande woningen (rendabel) te analyseren en er onvoldoende kennis en mankracht is bij lokale installatiebedrijven om nieuwe installaties te installeren. In dit plan van aanpak wordt voorgesteld om voor een bestaande woning op een efficiënte manier inzicht te krijgen in de investeringen en besparingen en vervolgens MKB-installatiebedrijven en bewoners bij installatie en onderhoud te ondersteunen.

1. Doel en bijdrage aan doelstelling regeling

1.1 Doelstelling

Dit plan heeft als doel om via augmented reality (AR): (1) verduurzamingsopties voor bestaande woningen beter in kaart te brengen en (2) lokale installateurs van kennis te voorzien over advies en installatie.

Voor het in kaart brengen van verduurzamingsopties (1) wordt een applicatie ontwikkeld. Met behulp van augmented reality technologie wordt de applicatie ontwikkeld zodat de expert kan meekijken en virtuele informatie, zoals 3D modellen, afbeeldingen, pijlen en documenten, in de omgeving van de woning kan plakken. (voorbeelden zijn te vinden via https://theserviceconcept.com/kenniscentrum-op-afstand/). De doelstelling is enerzijds het ondersteunen van het MKB installatiebedrijf bij het vergaren en ontwikkelen van kennis over het verduurzamen van woningen en uitvoeren ervan. Anderzijds worden de consumenten van informatie voorzien over een concreet verduurzamingsplan. Er wordt een expert aangesteld om de bedrijven, en bewoners- te ondersteunen. Binnen de pilot richten we op bestaande woningbouw in de deelgemeente Rotterdam Hillegersberg. Doel is om met 3 bewoners de woonsituatie in samenwerking met het lokale mkb-installatiebedrijf te analyseren.

De AR-applicatie voor ondersteuning (2) heeft als doel om lokale installatiebedrijven op afstand te ondersteunen en te trainen. De software wordt ontwikkeld met het installatiebedrijf en getest door maximaal 3 mkb-installatiebedrijven. De expert levert ook hier ondersteuning aan installatiebedrijven en bewoners. Bij de selectie van de expert richten we ons op (oudere) medewerkers die niet meer instaat zijn om fysiek werk te verrichten, maar wel de kennis en ervaring in huis hebben. De expert vervuld een dubbelrol als EPA (Energie Prestatie Adviseur) en als onafhankelijk product en installatie deskundige die vragen van zowel installateur als bewoners kan beantwoorden.

1.2 Concrete resultaten

De applicatie bestaat uit een livestream video verbinding met virtuele toevoeging. De applicatie wordt speciaal voor de 4 scenario’s met en voor het KoA, installateur en consument ontwikkeld. De software kan op de meest gangbare laptop, pc, tablet en smartphone geïnstalleerd worden. Er hoeft dus geen grote investeringen te worden gedaan in hardware.

Scenario’s:

1. Advies voor de mkb-installateur via KoA

Het KoA kijkt mee via een live stream video verbinding met de installateur terwijl hij door de woning loopt. Het virtuele advies wordt met de bewoner gedeeld zodat het ten alle tijden bekeken kan worden. Daarnaast ontvangen de installateur en consument een rapport en investeringsplan met alle maatregelen.

2. Advies voor bewoners via KoA

Het KoA kijkt mee met de bewoner via een livestream videoverbinding. Hierbij loopt de bewoner door de woning en plaatst de expert op afstand virtuele informatie. Door de hele woning, van vloer tot dak, wordt de bewoner geïnformeerd over acties die zij kunnen nemen om het huis te verduurzamen. Naast de virtuele informatie krijgt de bewoner een digitaal rapport en investeringsplan per email toegestuurd zodat hij alles in een overzicht heeft. Met het advies kunnen ze contact opnemen met de mkb-installateur in de regio om de werkzaamheden uit te laten voeren.

3. Ondersteuning bij installatie voor de mkb-installateur via het KoA

Via het KoA kan de installateur ondersteuning krijgen bij het uitvoeren van de werkzaamheden. Via een livestream videoverbinding toont het KoA relevante informatie per verduurzamingsmaatregel. Waar de installateur zelf (veelal papieren) instructies moest doorlopen zoekt de expert de relevante informatie voor hem op uit verschillende bronnen. De bronnen bestaan uit informatie die online te vinden is en beschikbaar is gesteld door leverancier of fabrikant.

4. Ondersteuning op afstand van experts aan (nieuwe) medewerkers binnen eigen mkb-installatiebedrijf.

De eigenaar van een mkb-installatiebedrijf kan ook zelf ondersteuning geven aan zijn medewerkers. 120 licenties zullen mkbinstallatiebedrijven zal de software met trainingsvideo ter beschikking worden gesteld. De expert van het KoA zal de eigenaar leren omgaan met de software.

Concrete levering:

  • ontwikkeling AR (Android en iOS) toepassing voor installateurs en bewoners
  • ontwikkelen PC software met en voor expert van het KoA
  • training sociale vaardigheden expert (customer support)
  • trainingsvideo voor werken met software KoA
  • 4 mkb-installateurs helpen bij de ontwikkeling en testen van de applicatie
  • minimaal 4 consumenten helpen bij de ontwikkeling en testen van de applicatie
  • toetsing kennisontwikkeling bij MKB-installatie o.b.v. de scenario’s
  • testen software op grote schaal (120 gebruikers binnen het MKB-installatiebedrijf o.b.v. scenario 4)

 

1.3 Bijdrage van project aan het doel van de regeling

MKB installatie bedrijven hebben behoefte aan digitale ondersteuning en kennis voor eigen personeel op het gebied van analyse, advies en installatie van verduurzamingsmaatregelen voor bestaande woningbouw in het kader van de energietransitie. Met dit plan maken m.b.v. digitalisering middelen zetten we kennis efficiënt in toegang tot kennis laagdrempelig voor het mkb installatiebedrijf.

Drie concrete voorbeelden van belemmeringen die met het project worden opgelost:

  1. Voor consumenten is het kiezen van de juiste maatregelen complex. Zo heeft Ted (bron: TheServiceConcept.com) twee jaar gedaan over het kiezen van energiebesparende maatregelen die toekomstbestendig zijn. Dit plan stimuleert consumenten zelfstandig maatregelen te nemen. Door contact op te nemen met KoA krijgen ze een duidelijk overzicht met maatregelen waarmee de proactief naar de installateur in de buurt kunnen gaan om actie te ondernemen, maar eenvoudige uit te voeren maatregelen kunnen bewoners zelf doen. Hiermee leveren bewoners een bijdrage in besparende verduurzamingsmaatrgelen en de energietransitie.
  2. De mkb installateur richt zich op dit moment nog te veel op het vervangen van cv-ketels en hebben te weinig kennis van duurzame alternatieven. Daarnaast zijn nieuwe systemen zoals warmtepompen complex en veranderen continue. De opleiding die ze hiervoor hebben gevolgd blijkt al snel achterhaald. De meegeleverde technische documentatie biedt geen ondersteuning. Hiervoor is het belangrijk toegang te hebben tot experts die hun vragen over duurzame alternatieven en nieuwe systemen kunnen beantwoorden. Met dit plan krijgt het installatie bedrijf toegang tot up to date kennis over het advies en installatie duurzame alternatieven via het KoA. Door het gebruik van augmented reality technologie en kunstmatig intelligentie wordt het gebruik van digitalisering gestimuleerd en kunnen ze voor consumenten snel en effectief offertes opstellen met verduurzamingsmaatregelen. Het KoA kan m.b.v. AR technologie meekijken en gericht advies geven en ondersteuning bieden bij installatie. Hiermee wordt in de vorm van ‘training on the job’ kennis efficiënt overgedragen.
  3. Er is een groot te kort aan experts en leermeesters op het gebied van advies en installatie van verduurzamingsmaatregelen. Het ziet er naar uit dat het te kort niet opgelost wordt opgelost i.v.m. vergrijzing en het lage aantal schoolverlaters met een technische opleiding. Ondanks dat steeds meer jeugd voor techniekonderwijs kiest zijn het er nog te weinig waarmee we energie transitie mogelijk maken. Vanuit de fabrikant worden installateur niet goed ondersteunt. Er is wel een service team, maar daarvoor het is lastig om o.b.v. telefoonverkeer de installateur goed te ondersteunen. Daarbij respecteren ze bestaande bedrijfskolommen waardoor de fabrikant niet rechtstreeks in contact staat met de installateur. Met dit plan zorgen we ervoor dat de kennis van de expert effectief wordt ingezet en meerdere installateurs en consumenten kan ondersteunen. Vanuit een strategische werkplek kan hij kennis overdragen waar nodig. Middels augmented reality technologie kan hij meekijken met consument en ze van advies voorzien. De installateur kan hij ondersteunen bij het opmaken van een offerte tot het installatie. Hiermee wordt kennis in het verduurzamen van woningen en nieuwe systemen versneld overgedragen.

Het gebruik van AR voor de (MKB)installatiebranche en bewoners is nieuw. IKEA experimenteert met een AR-toepassing voor interieur en voor installatie van zonnepanelen wordt wel gewerkt met apps die gebruik maken van foto’s voor het maken van offertes, maar AR toepassingen voor ondersteuning van installatie en onderhoud/service worden nog niet toegepast in de installatiebranche. Efficiator maakt geen gebruik van AR technologie in het contact met hun klanten. Hetzelfde geldt voor het installatiebedrijf. MKB installatiebedrijven die samenwerken met Efficiator krijgen de kans om via het project hun personeel bij te scholen. Deze ondersteuningsfunctie is voor Efficiator ook nieuw

2. Kwaliteit en innovatie

2.1 Organisatie

Het kernteam bestaat uit de volgende partners:

  • Efficiator maakt analyses voor bewoners. Hiervoor maken ze gebruik van Artificial Intelligence. Bewoners krijgen via speciale software op een efficiënte manier inzicht in de investering en besparing per woning met als resultaat een concreet voorstel. Efficiator zal de bemensing van het KoA verzorgen. Er wordt een expert aangesteld, die op afstand de installateur/monteur en de bewoner helpt en antwoord geeft op de vragen, zowel bij het opstellen van verduurzamingsopties als bij de installatie. Tevens zal de expert input leveren voor de ontwikkeling en testen van de software.
  • TheServiceConcept.com zorgt voor de ontwikkeling en de technische inrichting van de toepassing. De ontwikkeling van 3D (geanimeerde)content, functioneel beheer, design, testen, het doorvoeren van aanpassingen installatie van hardware en software en begeleiden en trainen van de gebruikers maken hiervan onderdeel uit.
  • The8Day zorgt ervoor dat de data van Efficiator wordt opgenomen in de software. De AR meetfunctie wordt geïntegreerd waarmee consumenten en installatiebedrijven oppervlakte kunnen meten en de database structuur voor de expert wordt in gericht zodat hij eenvoudig informatie kan opslaan en vinden.
  • Het mkb-installatiebedrijven zullen input leveren voor de ontwikkeling en testen van de software en bepalen of de ondersteuning via het KoA in de behoefte voorziet om tot een duurzaam advies en installatie voor de bewoners te komen.

De betrokken mkb-installatiebedrijven zijn: Elektro Groenewegen, Kalisvaart Installatietechniek, Takkenkamp Isolatie en Zon & Zo. Vanuit talent- en kennisontwikkeling van deze bedrijven zijn OTIB en IW Nederland aangesloten. Zij zijn partijen die de opleiding kunnen doorontwikkelen voor de experts van het KoA en het plan kunnen promoten binnen de sector. Kennisontwikkeling zal getoetst worden waarmee we kunnen aantonen dat de installateur voldoende kennis heeft opgedaan zodat hij zelfstandig en met minder of zonder ondersteuning van het KoA verder kan.

Verder zullen minimaal 4 bewoners worden betrokken. Zij zullen input leveren en de applicatie testen zodat het intuïtief werkt en voor de werking geen uitleg nodig is. Efficiator levert de rapportage en besparingsplan per woning zodat het eenvoudig via de ar software door de expert met consument en installatiebedrijf kan worden gedeeld. De actieve betrokkenheid van de gebruikers draagt bij aan de acceptatie van de software en optimale aansluit op de behoefte.

2.4 Klankbordgroep

We hebben het plan bij verschillende belanghebbende onder de aandacht en gevraagd in de klankbordgroep plaats te nemen: UWV, OTIB, Breijer, IW Nederland, Platform Talent voor Technologie, NEN, gemeente Den Haag en Haagwonen. FNV, Stedin en ITHO Daalderop hebben interesse getoond en volgen het traject. Vanuit de klankbordgroep wordt het project ondersteund en waarnodig gefaciliteerd.

3. Vernieuwing

AR is een innovatieve en disruptieve technologie waardoor communiceren en het nemen van beslissingen eenvoudiger wordt. Het verkleint de kans op miscommunicatie en misinterpretatie. Door directe communicatielijnen en het plaatsen van relevante informatie in context verwerken we informatie beter en het geeft ons meer vertrouwen. Door een duidelijk overzicht te geven over de kosten en baten per verduurzamingsmaatregel worden drempels verlaagd voor het nemen van concrete acties. Daarnaast zien we dat ‘rijkere’ jongeren tijdbesparende concepten omarmen. Zij hebben veelal de financiële middelen, maar weinig tijd. Een helder advies met gebruik van innovatieve technologie zou net genoeg kunnen zijn om ze te activeren.

4. Toepassing gedragswetenschappelijke inzichten

4.1 Toepassing gedragswetenschappelijke inzichten

Systemen worden steeds complexer en veranderingen volgen zich steeds sneller op. Het wordt ook steeds lastiger medewerkers over de verandering te informeren. We krijgen steeds meer behoefte aan relevante informatie op het juiste moment. Het vermogen om informatie op te nemen en te verwerken wordt beperkt door ons mentale vermogen. De vraag naar deze capaciteit wordt ‘cognitieve belasting’ genoemd. Elke mentale taak die we ondernemen, vermindert de beschikbare capaciteit voor andere, gelijktijdige taken. Onderzoek heeft aangetoond dat we leerstof na 1 lesdag voor 75% alweer vergeten zijn. Na 3 maanden is dat 90%. In de kern groeit de kracht van augmented reality uit de manier waarop mensen informatie verwerken. We hebben toegang tot informatie via elk van onze vijf zintuigen, maar met verschillende snelheden. Visualisatie biedt veruit de meeste informatie: naar schatting 80% tot 90% van de informatie die mensen krijgen, is toegankelijk via visualisatie. Dit verklaart waarom AR zo krachtig is. Er is geen betere grafische gebruikersinterface dan de fysieke wereld die we om ons heen zien wanneer deze wordt verbeterd door een digitale overlay van relevante gegevens en richtlijnen waar en wanneer ze nodig zijn.

Meer informatie over onderzoek, trends, impact en effect van augmented reality toepassingen: https://theserviceconcept.com/kenniscentrum-op-afstand/

4.2 Op welke manier en hoe worden de gedragswetenschappelijke inzichten toegepast

Binnen het project ontwikkelen we de applicatie met en voor installateurs en consumenten. Met de applicatie wordt een expert in staat gesteld om relevante informatie, 2D en 3D, per verduurzamingsmaatregel in context te plaatsen. Gedurende de pilot en de ontwikkeling van de applicatie onderzoeken we of installateur en consument voldoende informatie hebben ontvangen en vertrouwen hebben om een beslissing te nemen. Welke vragen zijn beantwoordt en welke niet, welke barrières zijn weggenomen en welke niet. Bij iedere test worden verbetering in de AR software worden doorgevoerd.

Tegelijkertijd onderzoeken we wat de kennisontwikkeling is bij de MKB installatiebedrijven aan het einde van de pilot. Wat weten ze nog o.b.v. van de ervaring met het KoA en hoe verhoudt zich dat t.o.v. de huidige methode van kennisontwikkeling. Hiermee kunnen we aantonen dat de installateur, na een aantal keer contact te hebben gehad met het KoA, zelfstandiger werkt. IW Nederland toets deze kennisontwikkeling.

5. Toepassing projectresultaten op grotere schaal

5.1 Toepassen projectresultaten bij andere bedrijven/instellingen

Het tekort aan technisch opgeleid personeel in niet alleen in de installatietechniek een uitdaging, ook in andere sectoren zoals bouw en zorg zijn er grote tekorten en zou beschikbare kennis in combinatie met deze technologie efficiënter ingezet kunnen worden.

In dit project starten we met 1 expert, 1 installateur en 4 bewoners. Na ontwikkeling en testen van de software wordt de software kosteloos ter beschikking gesteld aan 120 gebruikers van het MKB-installatiebedrijf om scenario 4 in breder perspectief te testen. OTIB en IW Nederland kunnen hiervoor hun leden benaderen. Op basis van de test van de software en de ervaring van de gebruikers zal bepaald worden of KoA verder uitgewerkt zal worden. Bij een succesvolle pilot kunnen meerdere gemeenten gebruik maken van de aanpak en technologie.

Het plan en de software zou ook adopteert kunnen worden door branchevertegenwoordigers (zoals IW Nederland en OTIB) waarmee digitalisering voor mkb installatiebedrijven laagdrempelig wordt, de kosten voor onderhoud van de software en het beheer van informatie en technologie wordt verspreidt en toegang tot kennis efficiënt wordt ingezet. Hierbij zou je ook kunnen denken aan een samenwerkingsverband als Greendeal. – https://www.greendeals.nl/nieuws/installatiebranche-en-overheid-sluiten-greendeal-6000-nieuwe-warmtepompmonteurs

5.2 Het potentiële bereik van het project

De aanpak en technologie van KoA kunnen door meerdere (deel)gemeenten en mkb-installatiebedrijven gebruikt worden. In dit project richten we ons op het verduurzamen van bestaande woningen, maar zou ook ingezet kunnen worden voor andere maatregelen in het kader van de energietransitie. Zo zouden onderwijsinstellingen leermeesters, docenten en leerling in contact treden met het KoA zodat het kennisgat met de praktijk kan worden verkleind.

‘Oudere’ medewerkers die fysiek niet in staat zijn om werkzaamheden te verrichten zouden middels deze technologie ingezet kunnen worden om kennis en ervaring op afstand over te dragen naar ‘jonge en onervaren’ medewerkers. Zij kunnen vanuit huis of een vaste werkplek nog van waarde zijn. Bedrijven leveren hiermee een bijdrage aan de duurzame inzetbaarheid van ouder personeel. FNV en Breijer zijn hierin geïnteresseerd.

Met betrokkenheid van de klankbordgroep verbinden we verschillende maatschappelijke belangen vanuit het Human Capital akkoord, klimaatakkoord, een leven lang leren, duurzame inzetbaarheid van menselijk kapitaal, krapte arbeidsmarkt voor technisch personeel, energietransitie en MKB actieplan.



Onderbouwing, onderzoek en voorbeelden



Voorbeeld rapportage en investering en besparing Efficiator

Efficiator koppelt data en vertaald de bronnen tot overzichtelijk rapport en besparingsplan.

Voorbeeld rapport Efficiator
i.v.m. privacy is zijn de contactgegevens onzichtbaar gemaakt

Voorbeeld rapport Kenniscentrum op Afstand



Voorbeelden van informatie in context

Het kenniscenrtum op afstand helpt en consumenten en installateurs door een helder beeld te schetsen van de verduurzamingsacties die de consument zelf kan uitvoeren of door de MKB-installateur kunnen worden uitgevoerd.



Kosten en terugverdientijd in een oogopslag

De zonne-energie app van Rexel biedt een overzichtelijk en gemakkelijke manier voor de installateur om samen met de klant een zonne-energie plan samen te stellen.



Vergeet curve

Aan Hermann Ebbinghaus (1850-1909) hebben we het inzicht te danken dat leerlingen binnen dertig dagen meer dan 90 procent van de nieuwe lesstof zijn vergeten. Het meeste vergeten ze zelfs in een relatief korte periode na een les (zie figuur 1 hieronder voor de vergeetcurve van Ebbinghaus). Dit vergeten geeft paradoxaal genoeg de kans om te onthouden: door kennis die vergeten dreigt te worden actief op te halen, wordt het onthouden versterkt. Het is in de klas van belang om nieuwe lesstof in het begin veel te herhalen en daarna met steeds grotere tussenpozen te laten terugkeren. 

forgetting-curve-annotated
vergeet curve

bron: https://en.wikipedia.org/wiki/Hermann_Ebbinghaus



How much basic science content do second-year medical students remember from their first year? (jan 2018)

The majority of students (23/27; 85%) fell below the minimal level of competency to start their second year.

https://www.tandfonline.com/doi/abs/10.1080/0142159X.2018.1426845



Bron: https://hbr.org/2017/11/a-managers-guide-to-augmented-reality.



Vergelijk van hersenactiviteit tijdens het uitvoeren van taken AR versus Non-AR

Source: Neuro-Insight
study. Mar 2018; n=151 UK smartphone users.
Brain activity measured
using SST headsets; unit of measurement is radians, which equates to strength of brain response.

AR applications will evolve from one-off fun to include multi-use utility. To date, AR has largely been used to give people a small dose of in-the-moment fun. Two of the biggest AR manifestations epitomise this – Snap’s dancing hotdog and Pokémon catching. We expect AR to broaden its role beyond this in the years to come. To understand more fully AR’s capacity to ‘surprise & delight’, we worked with leading neuroscience researchers Neuro-Insight to measure the brain’s response to AR experiences. We recruited over 150 respondents to carry out six different tasks, with half using an AR version and half an equivalent ‘non-AR’ version – for example, half used Google Translate Word Lens to translate a foreignlanguage phrase and half typed the phrase into the Google Translate App. The sites in the brain measured are long-term memory encoding, attention, engagement, emotional intensity and approach / withdrawal. To our knowledge, this is the first research to measure the neurological effect of AR as a medium. We found that, across the series of cognitive function measures, the AR experiences delivered almost double (1.9 times) the levels of engagement compared to their non-AR equivalent. This is a clear sign of AR’s ability to generate a more powerful response than equivalent ‘non-AR’ experiences.

The only measure for which the AR experience was lower was ‘approach / withdrawal’ (which captures the extent to which the user wants to move towards or away from a stimulus). The lower score here may indicate the sense of surprise that occurs when people start an AR experience (see Fig. 08).

Impact AR2

While people will no doubt grow more accustomed to AR experiences, we expect this capacity of AR to ‘surprise & delight’ to endure as the boundaries of AR are continually pushed through innovation.

Bron: https://www.mindshareworld.com/sites/default/files/MS-Layered-Report.pdf



Visuele communicatie

We zijn steeds visueler ingesteld en we gebruiken steeds vaker beelden om onze verhalen te ondersteunen. Dat ervaren we als docenten en onderzoekers ook tijdens onze eigen presentaties. College-slides stonden vijftien tot twintig jaar geleden vol met tekst en ook op wetenschappelijke congressen leek het soms alsof hele papers waren gekopieerd op de slides. Op goede presentatie-slides vind je tegenwoordig nog nauwelijks tekst, maar juist veel plaatjes. Ik merk dat ik de aandacht van mijn publiek veel beter kan vasthouden met plaatjes waarbij ik een verhaal vertel, dan een verhaal dat uitgeschreven staat op slides. Het gebruik van graphics, video en animatie trekt de aandacht, waardoor we ook jongeren en laaggeletterden gemakkelijker bereiken.

We hebben recent aangetoond (Van Veen, Elving & Dam, 2018), dat weinig organisaties momenteel moeite doen om jongeren te betrekken bij duurzaamheid en de energietransitie. Weinig organisaties gebruiken visuele communicatie om de informatie aantrekkelijk te presenteren. Hier ligt een schone taak voor onze nieuwe generatie communicatieprofessionals en multimediadesignspecialisten, om ons te helpen duurzaamheidsboodschappen aantrekkelijker te verpakken. Video- en fotomateriaal is ook nodig om laaggeletterden te betrekken bij de energietransitie. Het gebruik van beelden en symbolen kan bij deze groepen veel effectiever zijn dan het gebruik van lange teksten, zeker via sociale media en multimedia.

Juist binnen ons lectoraat en bij de opleidingen van het Instituut voor Communicatie, Media & IT (SCMI) en de Academie voor Sociale Studies (SASS) hebben we kennis om deze uitdagingen op te pakken en hebben we collega’s die zich hiermee bezighouden. Daarmee kunnen we een belangrijke bijdrage leveren aan de maatschappelijke opgaven vanuit de duurzaamheid en de versnelling van de energietransitie!

Bron: https://research.hanze.nl/ws/files/25733755/Duurzame_Communicatie_Wim_Elving_DEF.pdf



Zorgen over wonen zonder aardgas nemen toe onder huishoudens

Het aantal Nederlanders dat het ermee eens is dat huishoudens gaan stoppen met het gebruik van aardgas is het afgelopen jaar vrijwel stabiel gebleven, van 58 naar 57 procent. De zorgen, met name over de kosten, nemen toe. Dat blijkt uit onderzoek van Stichting HIER klimaatbureau onder 2.040 respondenten.

Bron: https://www.hier.nu/themas/voor-energieprofessionals/zorgen-over-wonen-zonder-aardgas-nemen-toe



Betaalbare oplossingen voor aardgasvrij maken van oudere rijwoningen

In het NOS journaal en het NPO Radio 1 Journaal van dinsdag 23 juli vertelt Michiel Kirch, directeur van TKI Urban Energy, meer over een inventarisatie van innovatieve concepten om na oorlogse rijwoningen betaalbaar van het gas af te krijgen. ‘Er is voor prijzen rond de € 35.000 niet één oplossing die voor alle huizen geschikt is, maar er is wel voor bijna alle standaardwoningen een aanpak,’ zegt hij.

Bron: https://www.topsectorenergie.nl/nieuws/betaalbare-oplossingen-voor-aardgasvrij-maken-van-oudere-rijwoningen



Ted den Heijer (consument) is 29 jaar met zijn vriendin woonachtig in Zoetermeer

Ted den Heijer vertolkt, samen met andere opinies die wij hebben verzameld, de consument. Zijn dilemma’s en afwegingen zijn representatief voor andere consumenten en hebben een belangrijke drijfveer gevormd voor het opzetten van het Kenniscentrum op Afstand.

Ted den Heijer heeft een passie voor verduurzamen. Ted geeft aan welke stappen hij heeft genomen, maar legt vooral bloot hoe complex het is om tot de juiste beslissing te komen.



Interesse in augmented reality is met 400% toegenomen.

Tech Giants Google, Microsoft, Snapchat en Facebook ontwikkelen augmented reality toepassingen

Schermafbeelding 2019-07-24 om 08.46.34

Bron: https://trends.google.nl/trends/explore?date=all&q=augmented%20reality



Voorbeeld van Google Augmented Reality



Voorbeeld meten met AR liniaal